Πέμπτη 14 Απριλίου 2011

http://www.vafiadis-art.com/
Αισθάνομαι ασφαλής όταν γνωρίζω ανθρώπους εμνευσμένους όπως ο  Κωνσταντίνος Βαφειάδης.Ο σεμνός και πολυτάλαντος συνάδελφος εδώ και χρόνια ως γνήσιος εργάτης της τέχνης μετουσιώνει τη Βυζαντινή παράδοση, την ανανεώνει και την επαναπροσδιορίζει όπως της αρμόζει. Με το θάρρος και την επιστημοσύνη του αυτός ,ο αληθινά πολυπράγμων με συγκινεί με τη δύναμή του να τιθασεύει τα χρώματα, τις απλές γραμμές και να γεφυρώνει τις ψυχές μας με τον ουρανό.

Τετάρτη 13 Απριλίου 2011

Η ΓΛYKΥΤΑΤΗ ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΣ
Τρισάγια κάθε τόσο
γιὰ νὰ δοθεῖ ἡ ὑπηκοότητα νεκροῦ
στὸν κεκοιμημένον δοῦλον σου.

Ὕψιστε, τί ἐννοεῖς
ἄλλο νεκρὸς καὶ ἄλλο δοῦλος.
Κι ἀπὸ πότε ἐπιτρέπεται
νὰ κοιμοῦνται ἔτσι βαθιὰ
ἀτιμώρητοι οἱ δοῦλοι.

Τὸν κεκοιμημένον δοῦλον σου.
Θέ μου, ἂν ἀπελευθερώνει ὁ θάνατος
ὅπως μᾶς τὸ ὑπόσχεται παρήγορη
ἡ γλυκύτατη ἀβεβαιότης, ἐσὺ
γιατί τὸν θὲς ντὲ καὶ καλὰ δουλέμπορο;

Τὸν κεκοιμημένον.
Περὶ ὕπνου πρόκειται, Κύριε;
Μὰ τοῦ κολλάει ὕπνος τοῦ νεκροῦ
ἔτσι εὔκολα νυστάζει ἡ ἀπώλεια τῆς ζωῆς;
Ἐδῶ ἐμεῖς, δοῦλοι τοῦ ἀπάνω κόσμου ἀκόμα
κι ὅμως ποιὸς κλείνει μάτι
ἂν δὲν τὸν νανουρίσει ὅπως ξέρει
μόνο ἡ γιαγιά του ἡ ἀβεβαιότης
μὲ τὴ γλυκεῖα της ρόδινη ἀφύπνιση.

Κύριε, μήπως ὅταν ἐνέκρινες
αὐτοὺς τοὺς ἀνελέητους ἀνταγωνιστικοὺς ψαλμοὺς
ἤσουν ἀκόμη ἄνθρωπος;


Η ΠΕΡΙΦΡΑΣΤΙΚΗ ΠΕΤΡΑ

Μίλα.
Πὲς κάτι, ὁτιδήποτε.
Μόνο μὴ στέκεις σὰν ἀτσάλινη ἀπουσία.
Διάλεξε ἔστω κάποια λέξη,
ποὺ νὰ σὲ δένει πιὸ σφιχτὰ
μὲ τὴν ἀοριστία


Πές:
«ἄδικα»,
«δέντρο»,
«γυμνό».
Πές:
«θὰ δοῦμε»,
«ἀστάθμητο»,
«βάρος».
Ὑπάρχουν τόσες λέξεις ποὺ ὀνειρεύονται
μιὰ σύντομη, ἄδετη, ζωὴ μὲ τὴ φωνή σου.

Μίλα.
Ἔχουμε τόση θάλασσα μπροστά μας.
Ἐκεῖ ποὺ τελειώνουμε ἐμεῖς
ἀρχίζει ἡ θάλασσα.
Πὲς κάτι.
Πὲς «κῦμα», ποὺ δὲν στέκεται.
Πὲς «βάρκα», ποὺ βουλιάζει
ἂν τὴν παραφορτώσεις μὲ προθέσεις.

Πὲς «στιγμή»,
ποὺ φωνάζει βοήθεια ὅτι πνίγεται,
μὴν τὴ σῴζεις,
πὲς
«δὲν ἄκουσα».

Μίλα.
Οἱ λέξεις ἔχουν ἔχθρες μεταξύ τους,
ἔχουν τοὺς ἀνταγωνισμούς:
ἂν κάποια ἀπ᾿ αὐτὲς σὲ αἰχμαλωτίσει,
σ᾿ ἐλευθερώνει ἄλλη.
Τράβα μία λέξη ἀπ᾿ τὴ νύχτα
στὴν τύχη.
Ὁλόκληρη νύχτα στὴν τύχη.
Μὴ λὲς «ὁλόκληρη»,
πὲς «ἐλάχιστη»,
ποὺ σ᾿ ἀφήνει νὰ φύγεις.
Ἐλάχιστη
αἴσθηση,
λύπη
ὁλόκληρη
δική μου.
Ὁλόκληρη νύχτα.

Μίλα.
Πὲς «ἀστέρι», ποὺ σβήνει.
Δὲν λιγοστεύει ἡ σιωπὴ μὲ μιὰ λέξη.
Πὲς «πέτρα»,
ποὺ εἶναι ἄσπαστη λέξη.
Ἔτσι, ἴσα ἴσα,
νὰ βάλω ἕναν τίτλο
σ᾿ αὐτὴ τὴ βόλτα τὴν παραθαλάσσια.

 Κική Δημουλά

Δεν ξέρω τί άλλο να προσθέσω. Δεν θέλω τίποτε άλλο να προσθέσω. Είναι τώρα μέρες που τελείωσαν τα λόγια μου, χαλίκια που αναμασώ και καταπίνω βαριά. Τα φτερά μου τα πούλησα για λίγα ανεξίτηλα σημάδια απουσίας.Και πορεύομαι  κουβαλώντας το σαρκίο μου ακρωτηριασμένο.

Δευτέρα 11 Απριλίου 2011

Ετοιμάζομαι για την επιστροφή μου στην πατρίδα μου.Κάθε φορά που παίρνω το δρόμο της η ψυχή μου γεμίζει γαλήνη. Εκεί περιτριγυρισμένη από ατελείωτα βουνά και εκτάσεις που χρυσίζουν φρέσκους βλαστούς και φυλλώματα βελούδινα, εγώ αισθάνομαι τη θαλπωρή να με κυριεύει και την ύπαρξή μου να ανακουφίζεται.
Περίεργο μέρος τα Γρεβενά. Έχουν κρατήσει την καθαρότητα της ζωής, τη σεμνότητα του βλέμματος και την αλήθεια της αγάπης. Στους ανθρώπους που άφησα εκεί, μετά τη μετανάστευσή μου στην Αθήνα, βρίσκω όσα συχνά ξεχνώ πως υπάρχουν: την αγάπη άνευ όρων και ανταλλάγματος, την απλότητα της ζωής, το σεβασμό στην παράδοση και την αγωνία της ιστορικής συνέχειας.
Με τόσα δώρα φορτωμένα στην καρδιά μου εδώ και χρόνια μαζεύω ό,τι μπορώ να σώσω από τον εκμοντερνισμό, καλύτερα το βόλεμα  του έτοιμου και καλοσχηματισμένου, για στηρίξω αυτή την αγωνία, να μην χαθούν τα δικά μας προγονικά. Έτσι πιο έντιμα θα αντικρίσω όλους εκείνους που αναπαύονται στα δικά μου ιερά χώματα όταν έρθει η ώρα.
Ανάμεσα σε έθιμα της Πασχαλιάς  που άντεξαν στο χάσιμο του χρόνου  έφτασε στις μέρες μας και η περδίκα.
Χρησιμοποιώντας ένα κοντύλι, δηλαδή μια κληματόβεργα τρυπημένη με ένα μικρό μεταλλικό σωληνάκι, ζωγραφίζουμε επάνω σε άβραστα αυγά με κερί μέλισσας και ύστερα τα βάφουμε. Τα σχέδια που χρησιμοποιούμε είναι τα ίδια εδώ και χρόνια: το στάχυ, η παπαρούνα, το κυπαρίσσι, τα ολοπλούμιστα λουλούδια και οι γνωστές ευχές για το Πάσχα σε συντομογραφία. Βέβαια δε λείπει και η πρωτοτυπία, ήτοι νέα σχέδια πάντα, όμως, φυτικά.
Αυτά τα αυγά κάθε χρόνο τα ζωγραφίζουμε υπομονετικά όλα τα βράδια μέχρι τη Μεγάλη Πέμπτη που θα τα βάψουμε χωρίς ξύδι για να μη χαλάσει το κερί.Θα τα μοιράσουμε στους επισκέπτες του Πάσχα και θα τα αφήσουμε στα μνήματα την Κυριακή στην Αγάπη. Σας τα χαρίζω, λοιπόν με όλη μου την αγάπη και σας εύχομαι Καλό Πάσχα και Καλή Ανάσταση  ψυχής.

Δευτέρα 21 Μαρτίου 2011

http://www.futureishere.biz/museumofbeauty/
Ένα καταπληκτικό ταξίδι σε ένα από τα ωραιότερα έργα τέχνης του κόσμου! Η Αφροδίτη της Μήλου όπως δεν την έχετε δει ποτέ!

Σάββατο 19 Μαρτίου 2011

ΑΡΧΑΙΟΕΛΛΗΝΙΚΑ ΜΟΤΙΒΑ ΣΤΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΤΕΧΝΗ
   Η τέχνη αποτελεί σαφέστατα την πιο προσιτή και γνωστή έκφραση κάθε πολιτισμού, πολύ δε περισσότερο του Βυζαντινού, καθώς είναι αδιάσειστη πηγή ιστορικής αλήθειας για μια εποχή που αναμείχθηκε και περιβλήθηκε από το μύθο. Συνήθως όταν μιλάνε για τη Βυζαντινή τέχνη, στο μυαλό μας έρχεται κατά κύριο λόγο η εκκλησιαστική.
    Κάτι τέτοιο είναι αναπόφευκτο επειδή με τις καταστροφές , τις επιδρομές λαών και τη γενικότερη οικονομική δυσπραγία που γνώρισε κατά περιόδους αυτός ο πολιτισμός, τα δείγματα κοσμικής τέχνης είτε καταστράφηκαν είτε μεταφέρθηκαν σε ιδιωτικές και εκκλησιαστικές συλλογές της Ευρώπης.
    Μέσα από τη μελέτη των έργων που διαθέτουμε κατανοούμε σαφέστατα ότι αυτό που ονομάζουμε Βυζαντινή τέχνη αποτελεί τη συνέχεια και την εξέλιξη της ελληνικής και ρωμαϊκής παράδοσης. Τα θέματα που απασχόλησαν τους καλλιτέχνες, οι τεχνοτροπίες που εφαρμόστηκαν και οι αρχιτεκτονικοί τύποι ουσιαστικά ακολουθούν την παράδοση που ήδη είχε παγιωθεί στην ανατολική πλευρά της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Όλα αυτά, βέβαια, τροποποιήθηκαν, διορθώθηκαν δογματικά και τελικά επικράτησαν καθ΄όλη τη διάρκεια της καλλιτεχνικής παραγωγής του Βυζαντίου .
Τα κυριότερα από αυτά τα μοτίβα είναι:


Η γαλακτοτροφούσα μητέρα.

   Ήδη στην ελληνική αγγειοπλαστική εντοπίζουμε το μοτίβο της «Κουροτρόφου» σε ειδώλιο της νεολιθικής εποχής (4800-4500 πΧ.), της Θεάς-μητέρας που προετοιμάζεται να θηλάσει το θεϊκό της βρέφος.
   Αργότερα κατά τον 7ο π.Χ. αιώνα εμφανίζεται στην αγγειογραφία η Γαλακτοτροφούσα Αφροδίτη, θέμα βασισμένο στο μύθο που δημιούργησε η Σαπφώ συνδέοντας τον «αγέννητο» Έρωτα με μια μητέρα, την Αφροδίτη, και έναν δίδυμο αδερφό ,τον Ίμερο.



 Έρωτας και Αφροδίτη γαλακτοτροφούσα               
Θεοτόκος γαλακτοτροφούσα




   Μέσα στο ίδιο πλαίσιο των πολιτιστικών συνεχειών πρέπει να εντάξουμε και το μοτίβο της Βρεφοκρατούσας εν γένει, εικόνα της Παναγίας με πολλές παραλλαγές που τελικά χαρακτηρίζει την εικονογραφία του προσώπου της. Αξιοσημείωτο είναι ότι η παράσταση απαντάται σε βοιωτικό ειδώλιο του 6ου π.Χ. αιώνα αλλά και σε αρκετές επιτύμβιες στήλες γυναικών των κλασσικών χρόνων. Ταυτόχρονα, οφείλουμε να επισημάνουμε ότι το μοτίβο απαντάται και στην Αιγυπτιακή τέχνη, στη μορφή της Ίσιδας που κρατά στην αγκαλιά της τον Ώρο.

(Πρωτάτο Άγιο Όρος Μ .Πανσέληνος)





Η είσοδος του αυτοκράτορα

Ένα από τα κοινά εικονιστικά θέματα στις θριαμβευτικές ρωμαϊκές αψίδες είναι το adventus, δηλαδή η είσοδος του νικητή αυτοκρά-τορα στην πόλη μετά από μάχες. Το τυπικό της σύνθεσης αυτής χρησιμοποιήθηκε και στη σύνθεση της Βαϊοφόρου, την είσοδο του θριαμβευτή Χριστού στα Ιεροσόλυμα. Το θέμα απασχόλησε και τους μικρογράφους χειρογράφων στην κοσμική ζωγραφική με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη είσοδο στην πόλη του Νικηφόρου Φωκά στη Βασιλεύουσα τον Αύγουστο του 963 στο Χρονικό του Ι. Σκυλίτζη.


Ωστόσο σε όλες τις απεικονίσεις ακολουθείται το ίδιο μοτίβο και η ίδια ιδέα : ο θριαμβευτής έφιππος ακολουθούμενος πλησιάζει όμιλο ανθρώπων που τον προϋπαντούν.
  
                             Adventus Αυρηλίου                                                               

Βαϊοφόρος
                                              
                                                


Ο καλός ποιμένας

Σε αυτή την περίπτωση έχουμε τη συνύπαρξη δύο διαφορετικών στοιχείων: η παραβολή του καλού ποιμένα βρίσκει την απόλυτη έκφρασή της στην απεικόνιση του Ορφέα που με τη λύρα μαγεύει τα ζώα και τα συγκεντρώνει γύρω του αλλά παράλληλα και στο πρό-τυπο του Μοσχοφόρου, του γλυπτού αναθήματος από την Ακρόπολη των Αθηνών.

Ο μοσχοφόρος (περ. 560 πΧ)



Ο καλός ποιμένας (4ος αι μΧ)





Κοιμητήριο Γάλλα Πλακίδια (6ος αι μΧ)

   


Ορφέας (4ος αι μΧ) 



Όπως εύστοχα παρατήρησε παλαιότερα ο André Grabar «Μόνον η βυζαντινή τέχνη συναιρεί αποτελεσματικά και χωρίς διακοπή το έργο των τελευταίων αιώνων της Αρχαιότητας και όλων των αιώνων του Μεσαίωνα» (Το μήνυμα της βυζαντινής τέχνης, στον κατάλογο έκθεσης Βυζαντινή τέχνη, τέχνη ευρωπαϊκή, Αθήνα 1964).Αυτό το συμπέρασμα πηγαία εξάγεται από κάθε επαφή με καλλιτεχνήματα εκείνης της περιόδου είτε πρόκειται για φορητές εικόνες είτε για τα αυτοκρατορικά δείγματα των ψηφιδωτών είτε για τις μοναδικές στη σύνθεση και εκτέλεσή τους μικρογραφίες. Και είναι πραγματικά μια τέχνη που μέχρι σήμερα συγκλονίζει και καθοδηγεί με το μοντερνισμό και την αφαιρετικότητα, ζητούμενα που άγγιξαν και βασάνισαν καλλιτέχνες έπειτα από πολλές εκατοντάδες ετών.

Παρασκευή 4 Μαρτίου 2011

Ντίνος Χριστιανόπουλος

Ἑνὸς λεπτοῦ σιγή

Ἐσεῖς ποὺ βρήκατε τὸν ἄνθρωπά σας
κι ἔχετε ἕνα χέρι νὰ σᾶς σφίγγει τρυφερά,
ἕναν ὦμο ν᾿ ἀκουμπᾶτε τὴν πίκρα σας,
ἕνα κορμὶ νὰ ὑπερασπίζει τὴν ἔξαψή σας,

κοκκινίσατε ἄραγε γιὰ τὴν τόση εὐτυχία σας,
ἔστω καὶ μία φορά;
Εἴπατε νὰ κρατήσετε ἑνὸς λεπτοῦ σιγή
γιὰ τοὺς ἀπεγνωσμένους;

(ἀπὸ τὴ Συλλογή: «Ἀνυπεράσπιστος Καημός»)

Πέμπτη 3 Μαρτίου 2011

Ντίνος Χριστιανόπουλος

Μαγδαληνή

Τον ξεχώρισα μόλις τον είδα, ήμουνα τακτική στα κηρύγματά του,
πούλησα κι ένα κτηματάκι της θειας μου για να τον ακολουθήσω.
Όμως όταν πια όλα τα ξόδεψα, αποφάσισα να πουλήσω και το κορμί μου,
στην αρχή στους ανθρώπους των καραβανιών, κατόπι στους τελώνες∙
κοιμήθηκα με σκληροτράχηλους Ρωμαίους κι οι Φαρισαίοι δε μου είναι άγνωστοι.
Κι όμως μέσα σ’ αυτά δεν ξεχνούσα τα μάτια του.
Μήνες για χάρη του έτρεχα απ’ το Ναό στο λιμάνι
κι απ’ την πόλη στο Όρος των Ελαιών.

Κύριε μυροπώλη, κάντε μου, σας παρακαλώ, μια μικρή έκπτωση.
Για ένα βάζο αλάβαστρου δε φτάνουν οι οικονομίες μου.
Κι όμως πρέπει να αποχτήσω αυτό το μύρο με τα σαράντα αρώματα.

Μ’ αυτό το μύρο θ’ αλείψω τα πόδια του,
μ’ αυτά τα μαλλιά θα σφουγγίσω τα πόδια του,
μ’ αυτά τα χείλη, τα πόδια του τα εξαίσια κι άχραντα θα φιλήσω.
Ξέρω, είναι πολύ αυτό το μύρο για τη μετάνοια,
ωστόσο για τον έρωτα είναι λίγο.
Κι αν μια μέρα ασπαστώ το χριστιανισμό, θα είναι για την αγάπη του∙
κι αν μαρτυρήσω γι’ Αυτόν, θα ‘ναι η αγάπη του που θα μ’ εμπνέει.
Γιατί, κύριε, ο έρωτας μου ανάβει την πίστη κι η αγάπη τη μετάνοια
κι ίσως μείνει αιώνια τ’ όνομά μου σα σύμβολο
εκείνων που σώθηκαν και λυτρώθηκαν «ότι ηγάπησαν πολύ».

Από τη συλλογή Εποχή των ισχνών αγελάδων (1950)